NIEUWSFEED

Nieuws uit de Rechtspraak

Alle landelijke nieuwsberichten van de Rechtspraak
  1. Indien noodzakelijk kan rechter besluiten een geplande fysieke zitting toch online te behandelen

    De sinds zaterdag geldende aanpassingen van de coronamaatregelen van de Rijksoverheid zijn niet van invloed op de doorgang van rechtszaken. Rechtszaken gaan zoveel mogelijk door. Wel kan het zo zijn dat een zitting op het laatste moment niet fysiek kan plaatsvinden, bijvoorbeeld door besmettingen bij betrokkenen. De rechter kan dan besluiten de zaak in een online zitting te behandelen. Mocht dat geval zijn, dan ontvangen betrokkenen hierover direct bericht van het betreffende gerecht.

    Rechtspraak is onderdeel van de vitale infrastructuur van Nederland. Alle gerechtsgebouwen zijn coronabestendig gemaakt en volgens de anderhalvemeternorm ingericht. Mondkapjes zijn in de publieke ruimtes verplicht. Er hoeft geen coronatoegangsbewijs te worden getoond. Publiek en pers zijn ook welkom, zij het in beperkte mate en aanmelden is verplicht. Publiek meldt zich aan via dit aanmeldformulier. Journalisten melden zich bij de afdeling communicatie van rechtbank, gerechtshof of bijzonder college.

    Basisregels

    Bezoekers wordt gevraagd zich te houden aan de basisregels (rijksoverheid.nl), zoals thuisblijven bij klachten in afwachting van een (negatieve) testuitslag. Bent u betrokken bij een rechtszaak en kunt u vanwege klachten niet aanwezig zijn: neem contact op met het betreffende gerecht. 

    Meer informatie over het coronavirus en de Rechtspraak

  2. Voorzitter Raad voor de rechtspraak waarschuwt voor marginaliseren rol van de rechter

    De tijd die een zorgvuldige rechterlijke procedure kost, mag geen reden zijn om de rechter buitenspel te zetten. Dit zegt Henk Naves, voorzitter van de Raad voor de rechtspraak, vandaag in zijn nieuwjaarstoespraak. Naves waarschuwt voor het marginaliseren van de rol van de rechter. Bijvoorbeeld door delen van zijn werk uit te besteden aan de markt of door een juridische procedure, met al zijn zorgvuldigheid en waarborgen op het gebied van rechtsbescherming, af te snijden.

    Specifiek noemt de voorzitter van de Raad het plan om het mogelijk te maken vermogen en goederen met een criminele oorsprong te confisqueren, zonder voorgaande strafrechtelijke veroordeling. Naves: ‘We willen allemaal minder criminaliteit. Maar willen we écht een staat die op eigen houtje, zoals men dat noemt, kan afpakken?’

    Rol in de samenleving

    Als de rechter buitenspel wordt gezet, wordt voorbij gegaan aan zijn rol in de samenleving, stelt Naves. Die rol is veel ruimer dan alleen het beslechten van geschillen. ‘De rechter is er ook om rechtsbescherming te bieden, bijvoorbeeld aan het individu tegenover een machtige overheid. Of om de minderheid te beschermen tegen de meerderheid, zodat niet het recht van de sterkste geldt. Met zijn uitspraken vervult hij daarnaast een normerende rol in de samenleving, zodat mensen weten waar zij aan toe zijn. Hij bewaakt die norm en sanctioneert als onze gezamenlijke afspraken worden geschonden. Waar regels ontbreken of de norm niet duidelijk is, vult de rechter deze nader in.’

    Tijd

    Het is volgens Naves daarom belangrijk om de samenleving uit te blijven leggen wat ze mag en kan verwachten van rechters. Dat ze deskundig, integer, onpartijdig en onafhankelijk kijken naar de zaak die voorligt. Maar ook dat hun werk soms meer tijd kost dan mensen gewend zijn in een snelle, moderne samenleving waarbij met een druk op de knop de volgende bestelling is geplaatst en soms zelfs dezelfde dag nog wordt geleverd. Naves: ‘Goede rechtspraak is tijdig, maar kost ook tijd. Waar we sneller kunnen, willen we dat zeker doen. Maar de tijd – en daarmee het geld – die zorgvuldige rechtspraak van hoog niveau kost, mag geen argument zijn om de rol van de rechter daarom te verkleinen.’

    Fundament

    Rechtspraak is een fundament onder de manier van leven in ons land, vult Naves aan. Hij pleit ervoor de rechter de noodzakelijke ruimte te blijven geven om zijn ambt uit te kunnen oefenen, want daar plukt de samenleving de vruchten van. Zeker ook gezien de bijzondere positie van de derde staatsmacht binnen de democratische rechtsorde. ‘Door zijn onafhankelijkheid en benoeming voor het leven heeft de rechter ruimte om te beschouwen en in vrijheid tegenwicht te bieden aan de waan van de dag. Om zo fundamentele waarden te beschermen, zelfs als in het heetst van de strijd misschien logisch lijkt ze even terzijde te schuiven,’ zegt hij. ‘Daarom is het goed dat de rechter een tegenmacht vormt. Iemand die erop let dat de mens centraal staat en de rechtsstaat leidend blijft. Zodat we geen stappen terug doen als het gaat om rechtvaardigheid.’

    Hoopvol

    Het nieuwe jaar begint hoopvol volgens de voorzitter van de Raad. Het regeerakkoord van het nieuwe kabinet benadrukt het belang van de democratische rechtsorde en er wordt structureel extra geld vrijgemaakt voor de justitieketen, bijvoorbeeld voor de aanpak van ondermijning. Naves: ‘We zijn benieuwd hoe deze voornemens worden vertaald naar de praktijk. Wij staan klaar om bij te dragen aan het hoognodige onderhoud van de rechtsstaat. Maar ook aan verdere versterking. Want als de samenleving in ons investeert, mag men ook iets van ons terugverwachten.’

  3. Rechtbanken hebben de afgelopen jaren niet zo weinig faillissementen uitgesproken als in 2021. Het ging vorig jaar in totaal om zo’n 2300* faillissementen, waaronder ongeveer 1700 rechtspersonen (bedrijven/organisaties) en 600 natuurlijke personen (individuen). Dit blijkt uit cijfers van de Raad voor de rechtspraak.

     

    De oorzaak van het huidige lage niveau is niet onderzocht, maar is met de coronacrisis in het achterhoofd opvallend te noemen. Het zijn voor veel mensen en ondernemingen financieel zware tijden. Een stijging van het aantal faillissementen lijkt dan aannemelijk, maar het tegendeel is op dit moment het geval.

    In de Algemene regeling zaaksbehandeling Rechtspraak is (onder 2.3) aangegeven dat de rechter bij de inhoudelijke beoordeling van een faillissementsaanvraag naar alle relevante omstandigheden zal kijken, waaronder ook de coronacrisis en de daarmee samenhangende (economische) situatie. Dit leidt er toe dat rechters op dit moment ondernemingen die in de kern gezond zijn, niet snel failliet zullen laten gaan. Mogelijk spelen ook de steunmaatregelen van de overheid een rol bij het lage aantal faillissementen.

    Hoe verloopt een faillissement?

    Als een bedrijf of persoon rekeningen niet meer betaalt, kan een faillissement worden uitgesproken door de rechtbank. Dit gebeurt duizenden keren per jaar. Als een bedrijf of persoon failliet wordt verklaard, benoemt de rechtbank een curator. De curator onderzoekt of een doorstart mogelijk is, beheert en verkoopt zo nodig de bezittingen van de failliete boedel. De curator zorgt er vervolgens voor dat, binnen wettelijke regelingen, aan de schuldeisers kan worden uitgekeerd of dat een burger kan worden toegelaten tot een wettelijke schuldsanering.

    Open data

    De faillissementscijfers worden maandelijks gepubliceerd en zijn ook beschikbaar als open data. Daarnaast worden alle uitgesproken faillissementen opgenomen in het openbare Centraal Insolventieregister.

    Meer informatie: Faillissementscijfers

    *Aan het einde van het jaar worden de faillissementcijfers door de rechtbanken aan extra controles onderworpen waardoor deze cijfers nog licht kunnen veranderen. Daarom wordt op dit moment geen exact aantal genoemd.

  4. De vanaf vandaag geldende aanvullende maatregelen van de rijksoverheid om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, hebben geen invloed op de doorgang van rechtszaken. Rechtspraak is onderdeel van de vitale infrastructuur van Nederland, gerechtsgebouwen blijven toegankelijk.

    Alle gebouwen van de Rechtspraak zijn coronabestendig gemaakt en volgens de anderhalvemeternorm ingericht. Mondkapjes zijn in de publieke ruimtes verplicht. Er hoeft geen coronatoegangsbewijs te worden getoond. Publiek en pers zijn ook welkom, zij het in beperkte mate en aanmelden is verplicht.

    Basisregels

    Bezoekers wordt gevraagd zich te houden aan de basisregels (rijksoverheid.nl), zoals thuisblijven bij klachten in afwachting van een (negatieve) testuitslag. Bent u betrokken bij een rechtszaak en kunt u vanwege klachten niet aanwezig zijn: neem contact op met het betreffende gerecht.

    Meer informatie over het coronavirus en de Rechtspraak

  5. In reactie op de ECLI:NL:HR:2021:1677 op prejudiciële vragen, is vandaag op rechtspraak.nl de Richtlijn Sanctiemodel essentiële informatieplichten gepubliceerd. Deze richtlijn is een belangrijk hulpmiddel voor rechters bij zaken die raken aan een aantal bepalingen uit het Burgerlijk Wetboek die gaan over de bescherming van consumenten bij op afstand of buiten de verkoopruimte gesloten overeenkomsten, zoals telefonisch tot stand gekomen overeenkomsten of aankopen in een webshop. 

    Aanleiding

    De Hoge Raad heeft op 12 november 2021 in antwoord op prejudiciële vragen uitleg gegeven aan een aantal bepalingen uit afdeling 6:5:2B uit het Burgerlijk Wetboek. Het was namelijk niet voldoende duidelijk in welke gevallen de rechter ambtshalve diende te sanctioneren als de in die afdeling beschreven informatieplichten niet worden nageleefd en, zo ja, hoe. 

    Richtlijnen

    Met het oog op het grote aantal (verstek)procedures heeft de Hoge Raad onder meer aanbevolen dat de rechter zich bij de toepassing van de sancties zal richten naar (nog op te stellen) richtlijnen. Hierin worden bijvoorbeeld percentages of bedragen vermeld waarmee de prijs of andere betalingsverplichtingen worden verminderd. 

    Hulpmiddel

    Leden van verschillende landelijke civiele werkgroepen en redactieraden, bestaande uit rechters en medewerkers uit de 11 rechtbanken, hebben aan deze aanbeveling van de Hoge Raad direct invulling gegeven. Deze week is de Richtlijn Sanctiemodel essentiële informatieplichten vastgesteld en inmiddels ook op rechtspraak.nl gepubliceerd. Deze richtlijn is een belangrijk hulpmiddel om gelijke gevallen gelijk te behandelen, terwijl ook de rechtszekerheid er mee is gediend. De richtlijn is niet bindend, maar afwijkingen zullen wel worden gemotiveerd. 

    Procesreglementen

    Eveneens op aanbeveling van de Hoge Raad is aan de procesreglementen van handel en kanton (versie februari 2022) de bepaling toegevoegd dat partijen zich in dit soort zaken op voorhand dienen uit te laten over een eventueel door de (kanton)rechter te treffen sanctie in het geval sprake is van een schending. In een verstekprocedure zal dan het nader horen van de eisende partij over de voorgenomen sancties achterwege kunnen blijven, wat de procedure versnelt.

    Richtlijn Sanctiemodel essentiële informatieplichten  (pdf, 86,4 KB)